ميرزا على خان نائينى ( صفاء السلطنة )

107

گزارش كوير ( سفرنامه صفاء السلطنه نايينى " تحفة الفقراء " ) ( فارسى )

نياورده است . سيف الدوله سلطان محمد فرزند فتحعلى شاه قاجار كه در سال 1288 ه . ق توليت آستانه حضرت رضا ( ع ) را يافته و عازم مشهد مىشده است از « رباط تلمبه و طرق » و روشنتر به معرفى اين دو رباط پرداخته است . « رباط تلمبه و طرق » از شريف‌آباد الى طرق چهار ساعت همهء راه كوه و پست و بلند سه محل راه عبور تنگ و سخت بود . مرحوم سپهسالار در همين سفر مبلغى مصرف كرده ، اين راه را تراشيده وسعت دادند و هموار كردند . اگرچه بطورىكه بايد ساخته نشده است ولى بهتر از راه سابق است . در وسط اين راه ميان دره رباط كوچك سرپوشيده‌اى است موسوم به « رباط تلمبه » چند خانه‌وار سكنه ، آب كمى [ و ] زراعت مختصرى دارد . بعد از اين رباط تا آخر دره و كوهستان محل ديگر آب و زراعت هست . در ابتداى جلگه مشهد مقدس كاروانسرايى است نيمه خراب چند خانوار سكنه و آسيابى دارد . نهر طرق از جلوى كاروانسراى مىگذرد . همين رباط را « رباط طرق » گويند . ( سفرنامه سيف الدوله سلطان محمد ص 39 ) با اشاره‌اى كه هوتم شيندلر و سيف الدوله به محل و چگونگى « رباط تلمبه » كرده‌اند روشن است كه رباط تلمبه و طرق دو رباطند و در سر راه قديم نيشابور بين تپهء سلام و شهر مشهد واقع‌اند . ص 29 ، س 4 - شور حصار : شور حصار را سايكس شورسرا ياد كرده است . ص 29 ، س 5 - منزل : در دورهء قاجاريه معمولا « كاروانيان » و « چارواداران » روزى يك منزل مسافت كه عبارت از شش فرسنگ راه باشد مىپيموده‌اند . چون معمولا 6 فرسنگ را طى مىكردند اطراق يا بارانداز مىكردند . مثلا اگر مىگفتند : امروز يك منزل راه طى كرديم - بدين معنى بود كه 36 كيلومتر راه را در يك روز پيموده‌اند كه برابر يك منزل است . ص 29 ، س 22 - قطب الدين حيدر : براى اطلاعات بيشتر نگاه كنيد به سيّد محمد كاظم امام « مشهد طوس » جغرافياى تاريخى خراسان از انتشارات كتابخانهء ملك ص 53 ص 32 ، س 11 - ميرزا اسحق خان قرائى : بامداد مؤلف رجال ايران نوشته است : « محمد ولى ميرزا در سال 1227 ق . به اتفاق